Σήματα κινδύνου - Oι φήμες ώθησαν τον επικεφαλής του Chicago Mercantile Exchange (CME), Terry Duffy, να προειδοποιήσει ηχηρά ότι η κυβερνητική παρέμβαση θα μπορούσε να προκαλέσει «βιβλική καταστροφή» - Αρνηση Γαλλίας και Ιαπωνίας να συμμετάχουν με το ναυτικό τους στην προστασία των Στενών του Hormuz
Το σενάριο για ένα νέο παγκόσμιο πετρελαϊκό σοκ, χειρότερο από την κρίση της δεκαετίας του 1970, δεν ανήκει πλέον στη σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας,
Πανικόβλητος από τις εξελίξεις, ο Donald Trump κάλεσε την Κίνα, τη Γαλλία, την Ιαπωνία, τη Νότια Κορέα και το Ηνωμένο Βασίλειο να στείλουν πολεμικά πλοία προκειμένου να βοηθήσουν τις Ηνωμένες Πολιτείες να διατηρήσουν ανοικτά τα Στενά του Hormuz.
H εκτόξευση των ενεργειακών τιμών θα προκαλέσει τόσο την αποτυχία της εσωτερικής του πολιτικής – με την εκτίναξη του πληθωρισμού και οικονομική στασιμότητα εάν όχι ύφεση– αλλά και θα προκαλέσει παγκόσμια οικονομική κρίση.
Το Ιράν έχει ουσιαστικά κλείσει το στενό θαλάσσιο πέρασμα στην είσοδο του Περσικού Κόλπου, απειλώντας ότι θα επιτεθεί σε οποιοδήποτε πλοίο επιχειρήσει να περάσει.
Ως αποτέλεσμα, οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου έχουν εκτοξευθεί.
«Πολλές χώρες, ιδιαίτερα εκείνες που επηρεάζονται […], θα στείλουν πολεμικά πλοία, σε συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, για να διατηρηθούν τα Στενά ανοικτά και ασφαλή», έγραψε ο πρόεδρος στην πλατφόρμα Truth Social.
Σε μια άλλη ανάρτηση αργότερα το Σάββατο 14 Μαρτίου, ο Trump δήλωσε ότι οι «Χώρες του Κόσμου» που λαμβάνουν πετρέλαιο μέσω των Στενών «πρέπει να φροντίσουν για αυτό το πέρασμα». Οι Ηνωμένες Πολιτείες «θα βοηθήσουν — ΠΟΛΥ», πρόσθεσε.
«Αυτό θα έπρεπε πάντα να ήταν μια κοινή προσπάθεια, και τώρα θα γίνει», έγραψε.
Άρνηση από Γαλλία και Ιαπωνία
Οι εκκλήσεις του προέδρου των ΗΠΑ δεν εισακούστηκαν,
Το αεροπλανοφόρο Charles de Gaulle παραμένει στην Ανατολική Μεσόγειο, δήλωσε το Υπουργείο Εξωτερικών.
Επίσης, το πρακτορείο NHK, επικαλούμενο πηγή στην ιαπωνική κυβέρνηση, ανέφερε ότι το Τόκιο δεν θα στείλει πολεμικά πλοία στα Στενά του Hormuz απλώς και μόνο επειδή «το είπε ο Trump». Τονίστηκε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες προσπαθούν απεγνωσμένα να λάβουν μέτρα για την αντιμετώπιση της αύξησης των τιμών του πετρελαίου.
Λαμβάνοντας υπόψη τις αναρτήσεις του επικεφαλής του Λευκού Οίκου στα κοινωνικά δίκτυα, υπάρχει πιθανότητα να απαιτήσει άμεσα από την Ιαπωνία να αναλάβει δράση κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής.
«Η Ιαπωνία μπορεί να ενεργεί μόνο στο πλαίσιο του νόμου, επομένως είναι απαραίτητο να δοθούν εξηγήσεις στη συνάντηση και να εξεταστούν τα μέτρα πολύ σοβαρά», δήλωσε η πηγή.
Τι εξετάζει η κυβέρνηση Trump - Η παρέμβαση στην αγορά των futures πετρελαίου
Ταυτόχρονα η κυβέρνηση Trump εξετάζει την παρέμβαση στις αγορές πετρελαίου για να μειώσει τις τιμές- παρά τις προειδοποιήσεις ότι κάτι τέτοιο θα μπορούσε να προκαλέσει «βιβλική καταστροφή».
Ο Doug Burgum, Υπουργός Εσωτερικών των ΗΠΑ, δήλωσε ότι οι αξιωματούχοι συζήτησαν το ενδεχόμενο συναλλαγών στις λεγόμενες αγορές (προθεσμιακών συμβολαίων) futures, αφού ο πόλεμος στο Ιράν οδήγησε την τιμή του πετρελαίου την προηγούμενη εβδομάδα στα 103 δολ. ανά βαρέλι (13/3).
«Έχουμε πολλούς έξυπνους ανθρώπους οι οποίοι εργάζονται σε αυτή την κυβέρνηση – πολλοί από αυτούς εργάζονται στην αγορά ενέργειας», είπε ο Burgum στο Bloomberg Television.
Η παραδοχή αυτή έρχεται μετά από εικασίες που έχουν διατυπωθεί ότι ο Λευκός Οίκος είχε ήδη παρέμβει για να περιορίσει τις τιμές.
Η εκτόξευση των τιμών
Το πετρέλαιο εκτοξεύτηκε στα 120 δολ. ανά βαρέλι την Κυριακή (8/3), για να υποχωρήσει γρήγορα στα 90 δολ., κίνηση που δυσκόλεψε πολλούς επενδυτές να εξηγήσουν.
Ο Λευκός Οίκος διέψευσε ότι ευθύνεται για την πτώση, αλλά οι φήμες ώθησαν τον επικεφαλής του Chicago Mercantile Exchange (CME), Terry Duffy, να προειδοποιήσει ότι η κυβερνητική παρέμβαση θα μπορούσε να προκαλέσει «βιβλική καταστροφή».
Ο Duffy τόνισε ότι η τεχνητή μείωση των τιμών θα μπορούσε να υπονομεύσει την εμπιστοσύνη στην αγορά, με επικίνδυνες συνέπειες για την ευρύτερη οικονομία.
«Οι αγορές δεν αγαπούν την κυβερνητική παρέμβαση στις τιμές», προειδοποίησε ευθαρσώς σε συνέδριο στη Φλόριντα.
Η αγορά των 500 δισ. ημερησίως
Η αγορά futures πετρελαίου, αξίας περίπου 500 δισ. δολ. ημερησίως, είναι πολύ μεγαλύτερη από το εμπόριο φυσικού πετρελαίου και αποτελεί κρίσιμο μέρος της παγκόσμιας οικονομίας.
Εταιρείες πετρελαίου, αεροπορικές εταιρείες, τράπεζες και hedge funds χρησιμοποιούν futures για να προστατευτούν από απότομες αυξήσεις τιμών.
Η τιμή του πετρελαίου στην αγορά futures αποτελεί το κύριο σημείο αναφοράς, και η εκτόξευσή της στα 103 δολ. ανά βαρέλι δημιούργησε προβλήματα στον Donald Trump, καθώς ο πόλεμος στο Ιράν γίνεται όλο και λιγότερο δημοφιλής στις ΗΠΑ και προκαλεί αντιδράσεις ακόμη και μέσα στο κίνημα των MAGA που έφερε δεύτερη φορά τον Donad Trump στον Λευκό Οίκο.
Αναποτελεσματική πρακτική
Σύμφωνα με πιθανό σχέδιο του Λευκού Οίκου, η αμερικανική κυβέρνηση θα ξοδέψει μεγάλα ποσά στοιχηματίζοντας ότι η τιμή του πετρελαίου θα μειωθεί.
Η οικονομική ισχύς του Υπουργείου Οικονομικών ενδέχεται πιέσει προς χαμηλότερες τιμές, αλλά οι ειδικοί αμφισβητούν την αποτελεσματικότητα αυτής της στρατηγικής.
Ο Chris Hodge, οικονομολόγος στην επενδυτική τράπεζα Natixis, δήλωσε ότι τα αποθέματα των 200 δισ. δολ. του Υπουργείου Οικονομικών θα ήταν «μόνο μια σταγόνα στον ωκεανό» και η παρέμβαση θα ήταν άτοπη μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα.
Ο Felipe Schuurman, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας ενεργειακής ανάλυσης Sparta, τόνισε ότι η κυβέρνηση των ΗΠΑ δεν έχει ξαναδοκιμάσει κάτι τέτοιο, και για καλό λόγο: «Ακόμα και με σημαντικά κεφάλαια, η κυβέρνηση θα δυσκολευόταν να επηρεάσει βιώσιμα τις τιμές απέναντι σε τόσο μεγάλη έλλειψη προσφοράς».
Ο Burgum παραδέχτηκε στο Bloomberg ότι η παρέμβαση της κυβέρνησης Trump προκειμένου να «χειραγωγήσει και να μειώσει τις τιμές θα απαιτούσε τεράστια κεφάλαια».
Το πολεμικό premium
Πίεση στον Λευκό Οίκο λόγω αυξανόμενων τιμών
Ο Λευκός Οίκος εξετάζει αυτή τη δραστική επιλογή εν μέσω ανησυχιών για την εκτόξευση των τιμών.
Το πετρέλαιο έχει αυξηθεί πάνω από 40% από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, λόγω της ουσιαστικής κλειστής διέλευσης στα Στενά του Hormuz.
Η αύξηση της τιμής του αργού επηρεάζει τις τιμές βενζίνης στις ΗΠΑ και ασκεί πίεση στον Trump εν όψει των ενδιάμεσων εκλογών.
Στη Βρετανία, οι τιμές βενζίνης έφτασαν σε 18μηνο υψηλό, ενώ οι τιμές καυσίμων για αεροπορικές εταιρείες στην Ευρώπη επίσης κατέγραψαν ιστορικό ρεκόρ.
Ο Trump δήλωσε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις είχαν «καταστρέψει» στρατιωτικούς στόχους στο νησί Kharg, το κύριο πετρελαϊκό εξαγωγικό τερματικό του Ιράν, ενώ η Τεχεράνη απείλησε επιθέσεις σε πετρελαιοπηγές και τερματικούς σταθμούς γειτονικών χωρών.
Ο Mohamed El-Erian, οικονομικός σύμβουλος στην Allianz, σχολίασε στο X ότι ο Τύπος θα «ούρλιαζε για νέα εκτόξευση των τιμών πετρελαίου αν οι αγορές δεν ήταν κλειστές για το Σαββατοκύριακο».
Ο Hodge κατέληξε ότι η μόνη βιώσιμη λύση για μείωση των τιμών είναι διπλωματική, όχι οικονομική, όπως αύξηση της παραγωγής από τον OPEC, κάτι δύσκολο ακόμα και στις καλύτερες συνθήκες.
Το οπλοστάσιο του Trump
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump αναμένεται να εξετάσει ένα σύνολο επιλογών για τον περιορισμό των τιμών του πετρελαίου, οι οποίες έχουν εκτοξευθεί στο υψηλότερο επίπεδο από το 2022 λόγω της διεύρυνσης του πολέμου ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν.
Παραμένει αβέβαιο πόσο μεγάλη επίδραση θα μπορούσαν να έχουν οι αλλαγές στην πολιτική των ΗΠΑ στις τιμές του πετρελαίου, ενώ ορισμένες επιλογές θα μπορούσαν να προκαλέσουν αντιδράσεις τόσο στο εσωτερικό όσο και διεθνώς.
Τα διακυβεύματα είναι υψηλά και ενδέχεται λάθος κινήσεις να σπείρουν τον όλεθρο στην παγκόσμια οικονομία.
Η εκτίναξη των τιμών της ενέργειας έχει οδηγήσει τα χρηματιστήρια σε πτώση, έχει απειλήσει με ευρύτερες οικονομικές ζημιές και αποτελεί κίνδυνο για τους Ρεπουμπλικανούς συμμάχους του Trump στις φετινές ενδιάμεσες εκλογές, καθώς οι ψηφοφόροι δηλώνουν στους δημοσκόπους ότι το κόστος ζωής είναι κορυφαία ανησυχία - ο κίνδυνος μιας πληθωριστικής έκρηξης θα είναι ολέθριος πολιτικά και εάν υλοποιηθεί θα καταστρέψει πλήρως την προεδρία Trump
Ποιες είναι οι πιθανές επιλογές του Trump:
1. Πωλήσεις από τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου
Ο Trump μπορεί να διατάξει πώληση πετρελαίου από το Στρατηγικό Πετρελαϊκό Απόθεμα των ΗΠΑ (Strategic Petroleum Reserve – SPR) και να συντονιστεί με συμμάχους και εταίρους για μια παγκόσμια απελευθέρωση αποθεμάτων. Αυτό θα είχε στόχο τη μείωση των τιμών μέσω αύξησης της προσφοράς.
Το SPR των ΗΠΑ διαθέτει σήμερα περισσότερα από 415 εκατομμύρια βαρέλια, ποσότητα που αντιστοιχεί σε πάνω από τέσσερις ημέρες παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου. Τα αποθέματα βρίσκονται στο χαμηλότερο επίπεδο από τα μέσα της δεκαετίας του 1980, αφού ο προκάτοχος του Trump, ο πρώην πρόεδρος Joe Biden, πούλησε περισσότερα από 200 εκατομμύρια βαρέλια το 2022, όταν η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία.
Ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA) Fatih Birol δήλωσε στους υπουργούς Οικονομικών της G7 ότι τα μέλη του IEA διαθέτουν πάνω από 1,2 δισεκατομμύρια βαρέλια δημόσιων αποθεμάτων πετρελαίου έκτακτης ανάγκης, ενώ άλλα 600 εκατομμύρια βαρέλια βιομηχανικών αποθεμάτων τηρούνται υποχρεωτικά βάσει κυβερνητικών κανονισμών.
Ο IEA ζήτησε συντονισμένη απελευθέρωση πετρελαίου και οι χώρες της G7 συμφώνησαν να παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις στις ενεργειακές αγορές.
Μέχρι στιγμής δεν έχει ανακοινωθεί καμία απελευθέρωση αποθεμάτων.
2. Μείωση των ασφάλιστρων για τα δεξαμενόπλοια - Οι ανάγκες εκτιμώνται στα 352 δισ. δολ.
Περίπου το 20% της παγκόσμιας ημερήσιας κατανάλωσης πετρελαίου διέρχεται από τα Στενά του Hormuz , στα ανοικτά του Ιράν. Η σύγκρουση έχει οδηγήσει τις ναυτασφαλιστικές εταιρείες να ακυρώσουν την κάλυψη κινδύνου πολέμου, με αποτέλεσμα να έχει σταματήσει το μεγαλύτερο μέρος της κυκλοφορίας δεξαμενόπλοιων.
Οι ΗΠΑ δήλωσαν ότι θα προσφέρουν έως 20 δισεκατομμύρια δολάρια σε αντασφάλιση για δεξαμενόπλοια που έχουν ρίξει άγκυρα στο στενό θαλάσσιο πέρασμα. Ωστόσο, αναλυτές λένε ότι το σχέδιο έχει περιορισμένη δυνατότητα να λύσει το πρόβλημα.
Αναλυτές της JPMorgan Chase δήλωσαν ότι το πρόγραμμα ασφάλισης είναι πολύ μικρό, εκτιμώντας τις ανάγκες περίπου στα 352 δισεκατομμύρια δολάρια, αν και η κυβέρνηση έχει υποστηρίξει ότι η ανάλυση είναι εσφαλμένη.
Επιπλέον, οι αναλυτές σημειώνουν ότι οι ιδιοκτήτες πλοίων ανησυχούν περισσότερο για τους πραγματικούς κινδύνους ασφαλείας. Αξιωματούχοι της ναυτιλιακής βιομηχανίας έχουν δηλώσει ότι δεν αναμένουν μαζική επανέναρξη της ροής πετρελαίου στα στενά μέχρι να τελειώσει ο πόλεμος.
3. Προσωρινή κατάργηση φόρου
Η κυβέρνηση των ΗΠΑ επιβάλλει φόρο 18,4 σεντς ανά γαλόνι στη βενζίνη και ακόμη υψηλότερο στο ντίζελ, επομένως η κατάργηση του ομοσπονδιακού φόρου θα μπορούσε να μειώσει κάπως τις τιμές στα πρατήρια.
Αν ανασταλεί ολόκληρος ο φόρος, η εξοικονόμηση θα ήταν λίγο πάνω από 5%, με βάση τον εθνικό μέσο όρο λιανικής τιμής βενζίνης 3,48 δολάρια.
Ωστόσο, μια τέτοια κίνηση θα μείωνε και τη χρηματοδότηση του Federal Highway Trust Fund, το οποίο χρηματοδοτεί τη συντήρηση αυτοκινητοδρόμων και τις δημόσιες συγκοινωνίες.
4. Άρση των κανονισμών
Οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να άρουν προσωρινά κανόνες ρύπανσης για τα καύσιμα, οι οποίοι αυξάνουν το κόστος παραγωγής της βενζίνης. Αν τα διυλιστήρια μετακυλίσουν την εξοικονόμηση στους καταναλωτές, οι τιμές στα πρατήρια θα μπορούσαν να μειωθούν.
Τα διυλιστήρια των ΗΠΑ προετοιμάζονται αυτή την περίοδο για την παραγωγή θερινής βενζίνης και άλλων καυσίμων που προκαλούν λιγότερη ατμοσφαιρική ρύπανση σε ζεστό καιρό.
Αυτά τα μείγματα είναι ακριβότερα στην παραγωγή, αλλά οποιαδήποτε εξοικονόμηση από την άρση των κανόνων είναι πιθανό να είναι σχετικά μικρή.
Ανάλυση της U.S. Energy Information Administration το 2024 έδειξε ότι οι περιορισμοί των διυλιστηρίων που συνδέονται με την παραγωγή βενζίνης θα μπορούσαν να επηρεάσουν τις λιανικές τιμές κατά περίπου 10 σεντς ανά γαλόνι σε συνθήκες στενής αγοράς.
Ωστόσο, η άρση των κανονισμών ρύπανσης θα μπορούσε να προκαλέσει αντιδράσεις από κοινότητες που ανησυχούν για τις επιπτώσεις στην υγεία από καύσιμα που προκαλούν μεγαλύτερη ρύπανση.
5. Περιορισμοί στις εξαγωγές
Ο Λευκός Οίκος θα μπορούσε να επιβάλει απαγόρευση ή περιορισμούς στις εξαγωγές αμερικανικού αργού πετρελαίου και καυσίμων όπως η βενζίνη, σε μια προσπάθεια να μειωθούν οι τιμές για τους εγχώριους καταναλωτές.
Μια τέτοια κίνηση έχει αντιμετωπίσει στο παρελθόν την αντίθεση μεγάλων οργανώσεων της ενεργειακής βιομηχανίας σε περιόδους ενεργειακής κρίσης, όπως μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022, και ο Joe Biden δεν επέβαλε τέτοιους περιορισμούς.
Παραμένει επίσης ασαφές αν θα βοηθούσε.
Αν και οι ΗΠΑ είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου στον κόσμο και καθαρός εξαγωγέας, πολλά αμερικανικά διυλιστήρια δεν είναι εξοπλισμένα να επεξεργάζονται συγκεκριμένες ποιότητες αμερικανικού αργού, πράγμα που σημαίνει ότι θα εξακολουθούσαν να χρειάζονται εισαγωγές από το εξωτερικό.
6. Μεγαλύτερη άρση των κυρώσεων στη ρωσική ενέργεια
Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Scott Bessent δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να χαλαρώσουν περαιτέρω κυρώσεις που σχετίζονται με την Ουκρανία στο ρωσικό πετρέλαιο, προκειμένου να αυξηθεί η παγκόσμια προσφορά.
Το σχόλιο έγινε μία ημέρα αφότου η Ουάσιγκτον εξέδωσε εξαίρεση 30 ημερών που επιτρέπει στην Ινδία να αγοράζει ρωσικό αργό πετρέλαιο που βρίσκεται αυτή τη στιγμή ακινητοποιημένο στη θάλασσα.
Μια τέτοια πολιτική σε μόνιμη βάση θα μπορούσε να προκαλέσει επικρίσεις ότι βοηθά τη Ρωσία στον πόλεμό της κατά της Ουκρανίας.
7. Άρση του νόμου Jones Act
Η κυβέρνηση Trump θα μπορούσε επίσης να άρει προσωρινά τον Jones Act, έναν νόμο που απαιτεί τα φορτία που μεταφέρονται μεταξύ εγχώριων λιμανιών να μεταφέρονται με δεξαμενόπλοια κατασκευασμένα στις ΗΠΑ και με εργαζόμενους σε συνδικάτα.
Η άρση του νόμου θα μπορούσε να δώσει στις εταιρείες μεγαλύτερη ευελιξία στη μεταφορά πετρελαίου προς τα διυλιστήρια των αμερικανικών ακτών, επιτρέποντάς τους να ναυλώνουν φθηνότερα πλοία που δεν απασχολούν συνδικαλισμένο προσωπικό.
Ωστόσο, ο νόμος, που ισχύει εδώ και περισσότερο από 100 χρόνια, έχει ευρεία υποστήριξη από συνδικάτα σε όλη τη χώρα, γεγονός που θα μπορούσε να καταστήσει την κίνηση πολιτικά ευαίσθητη.
Το σίγουρο είναι ότι η κατάρρευση των αλυσίδων αλυσίδας εφοδιασμού αναμένεται να επιφέρει σημαντικό πλήγμα στις αγορές και στην παγκόσμια οικονομία.
www.bankingnews.gr
Πανικόβλητος από τις εξελίξεις, ο Donald Trump κάλεσε την Κίνα, τη Γαλλία, την Ιαπωνία, τη Νότια Κορέα και το Ηνωμένο Βασίλειο να στείλουν πολεμικά πλοία προκειμένου να βοηθήσουν τις Ηνωμένες Πολιτείες να διατηρήσουν ανοικτά τα Στενά του Hormuz.
H εκτόξευση των ενεργειακών τιμών θα προκαλέσει τόσο την αποτυχία της εσωτερικής του πολιτικής – με την εκτίναξη του πληθωρισμού και οικονομική στασιμότητα εάν όχι ύφεση– αλλά και θα προκαλέσει παγκόσμια οικονομική κρίση.
Το Ιράν έχει ουσιαστικά κλείσει το στενό θαλάσσιο πέρασμα στην είσοδο του Περσικού Κόλπου, απειλώντας ότι θα επιτεθεί σε οποιοδήποτε πλοίο επιχειρήσει να περάσει.
Ως αποτέλεσμα, οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου έχουν εκτοξευθεί.
«Πολλές χώρες, ιδιαίτερα εκείνες που επηρεάζονται […], θα στείλουν πολεμικά πλοία, σε συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, για να διατηρηθούν τα Στενά ανοικτά και ασφαλή», έγραψε ο πρόεδρος στην πλατφόρμα Truth Social.
Σε μια άλλη ανάρτηση αργότερα το Σάββατο 14 Μαρτίου, ο Trump δήλωσε ότι οι «Χώρες του Κόσμου» που λαμβάνουν πετρέλαιο μέσω των Στενών «πρέπει να φροντίσουν για αυτό το πέρασμα». Οι Ηνωμένες Πολιτείες «θα βοηθήσουν — ΠΟΛΥ», πρόσθεσε.
«Αυτό θα έπρεπε πάντα να ήταν μια κοινή προσπάθεια, και τώρα θα γίνει», έγραψε.
Άρνηση από Γαλλία και Ιαπωνία
Οι εκκλήσεις του προέδρου των ΗΠΑ δεν εισακούστηκαν,
Το αεροπλανοφόρο Charles de Gaulle παραμένει στην Ανατολική Μεσόγειο, δήλωσε το Υπουργείο Εξωτερικών.
Επίσης, το πρακτορείο NHK, επικαλούμενο πηγή στην ιαπωνική κυβέρνηση, ανέφερε ότι το Τόκιο δεν θα στείλει πολεμικά πλοία στα Στενά του Hormuz απλώς και μόνο επειδή «το είπε ο Trump». Τονίστηκε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες προσπαθούν απεγνωσμένα να λάβουν μέτρα για την αντιμετώπιση της αύξησης των τιμών του πετρελαίου.
Λαμβάνοντας υπόψη τις αναρτήσεις του επικεφαλής του Λευκού Οίκου στα κοινωνικά δίκτυα, υπάρχει πιθανότητα να απαιτήσει άμεσα από την Ιαπωνία να αναλάβει δράση κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής.
«Η Ιαπωνία μπορεί να ενεργεί μόνο στο πλαίσιο του νόμου, επομένως είναι απαραίτητο να δοθούν εξηγήσεις στη συνάντηση και να εξεταστούν τα μέτρα πολύ σοβαρά», δήλωσε η πηγή.
Τι εξετάζει η κυβέρνηση Trump - Η παρέμβαση στην αγορά των futures πετρελαίου
Ταυτόχρονα η κυβέρνηση Trump εξετάζει την παρέμβαση στις αγορές πετρελαίου για να μειώσει τις τιμές- παρά τις προειδοποιήσεις ότι κάτι τέτοιο θα μπορούσε να προκαλέσει «βιβλική καταστροφή».
Ο Doug Burgum, Υπουργός Εσωτερικών των ΗΠΑ, δήλωσε ότι οι αξιωματούχοι συζήτησαν το ενδεχόμενο συναλλαγών στις λεγόμενες αγορές (προθεσμιακών συμβολαίων) futures, αφού ο πόλεμος στο Ιράν οδήγησε την τιμή του πετρελαίου την προηγούμενη εβδομάδα στα 103 δολ. ανά βαρέλι (13/3).
«Έχουμε πολλούς έξυπνους ανθρώπους οι οποίοι εργάζονται σε αυτή την κυβέρνηση – πολλοί από αυτούς εργάζονται στην αγορά ενέργειας», είπε ο Burgum στο Bloomberg Television.
Η παραδοχή αυτή έρχεται μετά από εικασίες που έχουν διατυπωθεί ότι ο Λευκός Οίκος είχε ήδη παρέμβει για να περιορίσει τις τιμές.
Η εκτόξευση των τιμών
Το πετρέλαιο εκτοξεύτηκε στα 120 δολ. ανά βαρέλι την Κυριακή (8/3), για να υποχωρήσει γρήγορα στα 90 δολ., κίνηση που δυσκόλεψε πολλούς επενδυτές να εξηγήσουν.
Ο Λευκός Οίκος διέψευσε ότι ευθύνεται για την πτώση, αλλά οι φήμες ώθησαν τον επικεφαλής του Chicago Mercantile Exchange (CME), Terry Duffy, να προειδοποιήσει ότι η κυβερνητική παρέμβαση θα μπορούσε να προκαλέσει «βιβλική καταστροφή».
Ο Duffy τόνισε ότι η τεχνητή μείωση των τιμών θα μπορούσε να υπονομεύσει την εμπιστοσύνη στην αγορά, με επικίνδυνες συνέπειες για την ευρύτερη οικονομία.
«Οι αγορές δεν αγαπούν την κυβερνητική παρέμβαση στις τιμές», προειδοποίησε ευθαρσώς σε συνέδριο στη Φλόριντα.
Η αγορά των 500 δισ. ημερησίως
Η αγορά futures πετρελαίου, αξίας περίπου 500 δισ. δολ. ημερησίως, είναι πολύ μεγαλύτερη από το εμπόριο φυσικού πετρελαίου και αποτελεί κρίσιμο μέρος της παγκόσμιας οικονομίας.
Εταιρείες πετρελαίου, αεροπορικές εταιρείες, τράπεζες και hedge funds χρησιμοποιούν futures για να προστατευτούν από απότομες αυξήσεις τιμών.
Η τιμή του πετρελαίου στην αγορά futures αποτελεί το κύριο σημείο αναφοράς, και η εκτόξευσή της στα 103 δολ. ανά βαρέλι δημιούργησε προβλήματα στον Donald Trump, καθώς ο πόλεμος στο Ιράν γίνεται όλο και λιγότερο δημοφιλής στις ΗΠΑ και προκαλεί αντιδράσεις ακόμη και μέσα στο κίνημα των MAGA που έφερε δεύτερη φορά τον Donad Trump στον Λευκό Οίκο.
Αναποτελεσματική πρακτική
Σύμφωνα με πιθανό σχέδιο του Λευκού Οίκου, η αμερικανική κυβέρνηση θα ξοδέψει μεγάλα ποσά στοιχηματίζοντας ότι η τιμή του πετρελαίου θα μειωθεί.
Η οικονομική ισχύς του Υπουργείου Οικονομικών ενδέχεται πιέσει προς χαμηλότερες τιμές, αλλά οι ειδικοί αμφισβητούν την αποτελεσματικότητα αυτής της στρατηγικής.
Ο Chris Hodge, οικονομολόγος στην επενδυτική τράπεζα Natixis, δήλωσε ότι τα αποθέματα των 200 δισ. δολ. του Υπουργείου Οικονομικών θα ήταν «μόνο μια σταγόνα στον ωκεανό» και η παρέμβαση θα ήταν άτοπη μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα.
Ο Felipe Schuurman, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας ενεργειακής ανάλυσης Sparta, τόνισε ότι η κυβέρνηση των ΗΠΑ δεν έχει ξαναδοκιμάσει κάτι τέτοιο, και για καλό λόγο: «Ακόμα και με σημαντικά κεφάλαια, η κυβέρνηση θα δυσκολευόταν να επηρεάσει βιώσιμα τις τιμές απέναντι σε τόσο μεγάλη έλλειψη προσφοράς».
Ο Burgum παραδέχτηκε στο Bloomberg ότι η παρέμβαση της κυβέρνησης Trump προκειμένου να «χειραγωγήσει και να μειώσει τις τιμές θα απαιτούσε τεράστια κεφάλαια».
Το πολεμικό premium
Πίεση στον Λευκό Οίκο λόγω αυξανόμενων τιμών
Ο Λευκός Οίκος εξετάζει αυτή τη δραστική επιλογή εν μέσω ανησυχιών για την εκτόξευση των τιμών.
Το πετρέλαιο έχει αυξηθεί πάνω από 40% από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, λόγω της ουσιαστικής κλειστής διέλευσης στα Στενά του Hormuz.
Η αύξηση της τιμής του αργού επηρεάζει τις τιμές βενζίνης στις ΗΠΑ και ασκεί πίεση στον Trump εν όψει των ενδιάμεσων εκλογών.
Στη Βρετανία, οι τιμές βενζίνης έφτασαν σε 18μηνο υψηλό, ενώ οι τιμές καυσίμων για αεροπορικές εταιρείες στην Ευρώπη επίσης κατέγραψαν ιστορικό ρεκόρ.
Ο Trump δήλωσε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις είχαν «καταστρέψει» στρατιωτικούς στόχους στο νησί Kharg, το κύριο πετρελαϊκό εξαγωγικό τερματικό του Ιράν, ενώ η Τεχεράνη απείλησε επιθέσεις σε πετρελαιοπηγές και τερματικούς σταθμούς γειτονικών χωρών.
Ο Mohamed El-Erian, οικονομικός σύμβουλος στην Allianz, σχολίασε στο X ότι ο Τύπος θα «ούρλιαζε για νέα εκτόξευση των τιμών πετρελαίου αν οι αγορές δεν ήταν κλειστές για το Σαββατοκύριακο».
Ο Hodge κατέληξε ότι η μόνη βιώσιμη λύση για μείωση των τιμών είναι διπλωματική, όχι οικονομική, όπως αύξηση της παραγωγής από τον OPEC, κάτι δύσκολο ακόμα και στις καλύτερες συνθήκες.
Το οπλοστάσιο του Trump
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump αναμένεται να εξετάσει ένα σύνολο επιλογών για τον περιορισμό των τιμών του πετρελαίου, οι οποίες έχουν εκτοξευθεί στο υψηλότερο επίπεδο από το 2022 λόγω της διεύρυνσης του πολέμου ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν.
Παραμένει αβέβαιο πόσο μεγάλη επίδραση θα μπορούσαν να έχουν οι αλλαγές στην πολιτική των ΗΠΑ στις τιμές του πετρελαίου, ενώ ορισμένες επιλογές θα μπορούσαν να προκαλέσουν αντιδράσεις τόσο στο εσωτερικό όσο και διεθνώς.
Τα διακυβεύματα είναι υψηλά και ενδέχεται λάθος κινήσεις να σπείρουν τον όλεθρο στην παγκόσμια οικονομία.
Η εκτίναξη των τιμών της ενέργειας έχει οδηγήσει τα χρηματιστήρια σε πτώση, έχει απειλήσει με ευρύτερες οικονομικές ζημιές και αποτελεί κίνδυνο για τους Ρεπουμπλικανούς συμμάχους του Trump στις φετινές ενδιάμεσες εκλογές, καθώς οι ψηφοφόροι δηλώνουν στους δημοσκόπους ότι το κόστος ζωής είναι κορυφαία ανησυχία - ο κίνδυνος μιας πληθωριστικής έκρηξης θα είναι ολέθριος πολιτικά και εάν υλοποιηθεί θα καταστρέψει πλήρως την προεδρία Trump
Ποιες είναι οι πιθανές επιλογές του Trump:
1. Πωλήσεις από τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου
Ο Trump μπορεί να διατάξει πώληση πετρελαίου από το Στρατηγικό Πετρελαϊκό Απόθεμα των ΗΠΑ (Strategic Petroleum Reserve – SPR) και να συντονιστεί με συμμάχους και εταίρους για μια παγκόσμια απελευθέρωση αποθεμάτων. Αυτό θα είχε στόχο τη μείωση των τιμών μέσω αύξησης της προσφοράς.
Το SPR των ΗΠΑ διαθέτει σήμερα περισσότερα από 415 εκατομμύρια βαρέλια, ποσότητα που αντιστοιχεί σε πάνω από τέσσερις ημέρες παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου. Τα αποθέματα βρίσκονται στο χαμηλότερο επίπεδο από τα μέσα της δεκαετίας του 1980, αφού ο προκάτοχος του Trump, ο πρώην πρόεδρος Joe Biden, πούλησε περισσότερα από 200 εκατομμύρια βαρέλια το 2022, όταν η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία.
Ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA) Fatih Birol δήλωσε στους υπουργούς Οικονομικών της G7 ότι τα μέλη του IEA διαθέτουν πάνω από 1,2 δισεκατομμύρια βαρέλια δημόσιων αποθεμάτων πετρελαίου έκτακτης ανάγκης, ενώ άλλα 600 εκατομμύρια βαρέλια βιομηχανικών αποθεμάτων τηρούνται υποχρεωτικά βάσει κυβερνητικών κανονισμών.
Ο IEA ζήτησε συντονισμένη απελευθέρωση πετρελαίου και οι χώρες της G7 συμφώνησαν να παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις στις ενεργειακές αγορές.
Μέχρι στιγμής δεν έχει ανακοινωθεί καμία απελευθέρωση αποθεμάτων.
2. Μείωση των ασφάλιστρων για τα δεξαμενόπλοια - Οι ανάγκες εκτιμώνται στα 352 δισ. δολ.
Περίπου το 20% της παγκόσμιας ημερήσιας κατανάλωσης πετρελαίου διέρχεται από τα Στενά του Hormuz , στα ανοικτά του Ιράν. Η σύγκρουση έχει οδηγήσει τις ναυτασφαλιστικές εταιρείες να ακυρώσουν την κάλυψη κινδύνου πολέμου, με αποτέλεσμα να έχει σταματήσει το μεγαλύτερο μέρος της κυκλοφορίας δεξαμενόπλοιων.
Οι ΗΠΑ δήλωσαν ότι θα προσφέρουν έως 20 δισεκατομμύρια δολάρια σε αντασφάλιση για δεξαμενόπλοια που έχουν ρίξει άγκυρα στο στενό θαλάσσιο πέρασμα. Ωστόσο, αναλυτές λένε ότι το σχέδιο έχει περιορισμένη δυνατότητα να λύσει το πρόβλημα.
Αναλυτές της JPMorgan Chase δήλωσαν ότι το πρόγραμμα ασφάλισης είναι πολύ μικρό, εκτιμώντας τις ανάγκες περίπου στα 352 δισεκατομμύρια δολάρια, αν και η κυβέρνηση έχει υποστηρίξει ότι η ανάλυση είναι εσφαλμένη.
Επιπλέον, οι αναλυτές σημειώνουν ότι οι ιδιοκτήτες πλοίων ανησυχούν περισσότερο για τους πραγματικούς κινδύνους ασφαλείας. Αξιωματούχοι της ναυτιλιακής βιομηχανίας έχουν δηλώσει ότι δεν αναμένουν μαζική επανέναρξη της ροής πετρελαίου στα στενά μέχρι να τελειώσει ο πόλεμος.
3. Προσωρινή κατάργηση φόρου
Η κυβέρνηση των ΗΠΑ επιβάλλει φόρο 18,4 σεντς ανά γαλόνι στη βενζίνη και ακόμη υψηλότερο στο ντίζελ, επομένως η κατάργηση του ομοσπονδιακού φόρου θα μπορούσε να μειώσει κάπως τις τιμές στα πρατήρια.
Αν ανασταλεί ολόκληρος ο φόρος, η εξοικονόμηση θα ήταν λίγο πάνω από 5%, με βάση τον εθνικό μέσο όρο λιανικής τιμής βενζίνης 3,48 δολάρια.
Ωστόσο, μια τέτοια κίνηση θα μείωνε και τη χρηματοδότηση του Federal Highway Trust Fund, το οποίο χρηματοδοτεί τη συντήρηση αυτοκινητοδρόμων και τις δημόσιες συγκοινωνίες.
4. Άρση των κανονισμών
Οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να άρουν προσωρινά κανόνες ρύπανσης για τα καύσιμα, οι οποίοι αυξάνουν το κόστος παραγωγής της βενζίνης. Αν τα διυλιστήρια μετακυλίσουν την εξοικονόμηση στους καταναλωτές, οι τιμές στα πρατήρια θα μπορούσαν να μειωθούν.
Τα διυλιστήρια των ΗΠΑ προετοιμάζονται αυτή την περίοδο για την παραγωγή θερινής βενζίνης και άλλων καυσίμων που προκαλούν λιγότερη ατμοσφαιρική ρύπανση σε ζεστό καιρό.
Αυτά τα μείγματα είναι ακριβότερα στην παραγωγή, αλλά οποιαδήποτε εξοικονόμηση από την άρση των κανόνων είναι πιθανό να είναι σχετικά μικρή.
Ανάλυση της U.S. Energy Information Administration το 2024 έδειξε ότι οι περιορισμοί των διυλιστηρίων που συνδέονται με την παραγωγή βενζίνης θα μπορούσαν να επηρεάσουν τις λιανικές τιμές κατά περίπου 10 σεντς ανά γαλόνι σε συνθήκες στενής αγοράς.
Ωστόσο, η άρση των κανονισμών ρύπανσης θα μπορούσε να προκαλέσει αντιδράσεις από κοινότητες που ανησυχούν για τις επιπτώσεις στην υγεία από καύσιμα που προκαλούν μεγαλύτερη ρύπανση.
5. Περιορισμοί στις εξαγωγές
Ο Λευκός Οίκος θα μπορούσε να επιβάλει απαγόρευση ή περιορισμούς στις εξαγωγές αμερικανικού αργού πετρελαίου και καυσίμων όπως η βενζίνη, σε μια προσπάθεια να μειωθούν οι τιμές για τους εγχώριους καταναλωτές.
Μια τέτοια κίνηση έχει αντιμετωπίσει στο παρελθόν την αντίθεση μεγάλων οργανώσεων της ενεργειακής βιομηχανίας σε περιόδους ενεργειακής κρίσης, όπως μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022, και ο Joe Biden δεν επέβαλε τέτοιους περιορισμούς.
Παραμένει επίσης ασαφές αν θα βοηθούσε.
Αν και οι ΗΠΑ είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου στον κόσμο και καθαρός εξαγωγέας, πολλά αμερικανικά διυλιστήρια δεν είναι εξοπλισμένα να επεξεργάζονται συγκεκριμένες ποιότητες αμερικανικού αργού, πράγμα που σημαίνει ότι θα εξακολουθούσαν να χρειάζονται εισαγωγές από το εξωτερικό.
6. Μεγαλύτερη άρση των κυρώσεων στη ρωσική ενέργεια
Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Scott Bessent δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να χαλαρώσουν περαιτέρω κυρώσεις που σχετίζονται με την Ουκρανία στο ρωσικό πετρέλαιο, προκειμένου να αυξηθεί η παγκόσμια προσφορά.
Το σχόλιο έγινε μία ημέρα αφότου η Ουάσιγκτον εξέδωσε εξαίρεση 30 ημερών που επιτρέπει στην Ινδία να αγοράζει ρωσικό αργό πετρέλαιο που βρίσκεται αυτή τη στιγμή ακινητοποιημένο στη θάλασσα.
Μια τέτοια πολιτική σε μόνιμη βάση θα μπορούσε να προκαλέσει επικρίσεις ότι βοηθά τη Ρωσία στον πόλεμό της κατά της Ουκρανίας.
7. Άρση του νόμου Jones Act
Η κυβέρνηση Trump θα μπορούσε επίσης να άρει προσωρινά τον Jones Act, έναν νόμο που απαιτεί τα φορτία που μεταφέρονται μεταξύ εγχώριων λιμανιών να μεταφέρονται με δεξαμενόπλοια κατασκευασμένα στις ΗΠΑ και με εργαζόμενους σε συνδικάτα.
Η άρση του νόμου θα μπορούσε να δώσει στις εταιρείες μεγαλύτερη ευελιξία στη μεταφορά πετρελαίου προς τα διυλιστήρια των αμερικανικών ακτών, επιτρέποντάς τους να ναυλώνουν φθηνότερα πλοία που δεν απασχολούν συνδικαλισμένο προσωπικό.
Ωστόσο, ο νόμος, που ισχύει εδώ και περισσότερο από 100 χρόνια, έχει ευρεία υποστήριξη από συνδικάτα σε όλη τη χώρα, γεγονός που θα μπορούσε να καταστήσει την κίνηση πολιτικά ευαίσθητη.
Το σίγουρο είναι ότι η κατάρρευση των αλυσίδων αλυσίδας εφοδιασμού αναμένεται να επιφέρει σημαντικό πλήγμα στις αγορές και στην παγκόσμια οικονομία.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών